&


خبرگزاري فارس - ايران سريع‌ترين کشور دنيا در کاهش نرخ باروري/ بلايي که سر «جمعيت» ايران آمد




 



 






  • خبرگزاري فارس - ايران سريع‌ترين کشور دنيا در کاهش نرخ باروري/ بلايي که سر «جمعيت» ايران آمد

    گروه خانواده؛ نعيمه موحد: جمعيت براي هر کشوري يکي از مولفه‌ها و دغدغه‌هاي بزرگ است. در کشور ما بخشي از اين مولفه‌ها دلايل فرهنگي و مذهبي هم هستند اما واقعيت اين است که در اين روزگار کشور پرجمعيت‌تر و البته داراي جمعيت جوان‌تر کشوري قدرتمندتر در عرصه بين‌الملل است. جمعيت مولفه قدرت است و جمعيت جوان نيروي انساني ارزشمندي است که داشتن آن کشوري را موفق و نداشتن آن، کشور را از گردونه رقابت‌هاي بين‌المللي و پيشرفت حذف خواهد کرد.


    در کشور ما جمعيت و ميزان مواليد از سوژه‌هاي پيچيده اي است که در گذر زمان  اتفاقات و بحران‌هاي زيادي بر آن گذشته است. اما آنچه اين روزها بر مقوله جمعيت ايرانيان مي‌گذرد زنگ خطر پيري و سالمندي است. از آن طرف آمارها خبرهاي خوشي از ميزان مواليد در کشور نمي‌دهد و تقريبا برنامه‌ها، سياست‌ها، قوانين و لوايح مربوط به جمعيت، مواليد و ازدواج هم معطل و رهاشده مانده‌اند.


    در يکي از تازه‌ترين آمارها اعلام شده که ايران در تاريخ جهان سريعترين کاهش نرخ فرزندآوري به ازاي هر زن را داشته است. فارغ از اينکه آيا جميعت‌شناسان و متخصصين آماري با گذاره « درجهان» موافق باشند يا نه، آما آنچه آمارهاي داخلي و تاثيرات ناشي از سياست کنترل جمعيت در دهه هفتاد نشان مي‌دهد اين است که جمعيت در ايران در خطر است.



     


    سريع‌ترين در کاهش نرخ باروري


    علي‌رغم اينکه قبلا درباره سريع‌ترين نرخ کاهش فرزندآوري در ايران گفته شده بود اما «مليندا گيتس» با ارائه آماري مجددا در فضاي مجازي آن را بر سر زبان‌ها انداخت. گيتس که فعال حقوق بشر است و به همراه همسرش «بيل گيتس» اداره قدرتمندترين بنياد خيريه خانوادگي به نام «بنياد بيل و مليندا گيتس» را برعده دارد در صفحه شخصي خود در شبکه اجتماعي توييتر در حالي که درباره بهبود آمارهاي جهاني در حوزه بهداشت و مواليد صحبت مي‌کرد با اشاره به ايران نوشت: « سريعترين کاهش نرخ فرزندآوري به ازاي هر زن در تاريخ دنيا در ايران اتفاق افتاده است»


    مليندا گيتس و همسرش که به عنوان يکي از سردمداران و مروجين کاهش جمعيت در دنيا شناخته مي‌شوند در همين توييت خود به دهه هفتاد يا دهه اواخر دهه نود ميلادي اشاره مي‌کند و مي‌گويد «جايي که بزرگترين کارخانه توليد وسائل پيشگري از بارداري در جهان، در دهه نود در آن برپا شد» البته که شايد منظور خاتم گيتس همان برنامه کنترل جمعيت و چيزي بود که با نام «تنظيم خانواده» در ايران به راه افتاد و توانست تاثير زيادي بر جمعيت ايران بگذارد.



     


    آنچه در دهه هفتاد براي جمعيت اتفاق افتاد


    در دهه اول انقلاب اسلامي (سال هاي 1366-1357) رشد جمعيت در ايران افزايش يافت و به9/3 درصد رسيد. دلايل اصلي رشد در اين دوره را مي توان به عوامل زيادي نسبت داد. از جمله تعطيلي کليه فعاليت‌هاي سازمان ­هاي بين‌المللي در اوايل انقلاب در کشور که مشوق زيادي براي کنترل جميعت  بودند، تشويق و حمايت مالي دولت از زوج­هاي جوان، کاهش ميزان مرگ و مير به خصوص کاهش ميزان مرگ و مير نوزادان در مناطق روستايي به علت راه اندازي شبکه هاي بهداشتي و درماني کشور، توسعه راه ها، گسترش برق رساني، توسعه وسايل ارتباط جمعي، توزيع مناسب منابع غذايي و افزايش سواد به ويژه در مناطق روستايي. مهم تر اينکه مردم انقلابي با پيام­هاي  کنترل جمعيت به دليل اينکه برنامه­هاي کنترل جمعيت قبل از انقلاب را تداعي مي­کرد مقابله مي­کردند.


    دردوره‌اي که از سال 1367 تاکنون را شامل مي شود، اقدامات وزارت بهداشت  در زمينه کنترل جمعيت نتيجه داد  و با جلب نظر و توجيه علما ، شرايط پذيرش برنامه­هاي تنظيم خانواده ايجاد شد.


     گسترش شبکه هاي بهداشتي که تحت عنوان «سياست هاي غير مستقيم» يا «سياست هاي ضمني» از آن نام برده مي شود، را نيز مي­توان از عوامل اصلي اقدامات بسترساز براي اجراي رسمي برنامه هاي تنظيم خانواده از سال 1367 دانست.


    موضوع کاهش جمعيت، سطح باروري و رشد جمعيت، کاهش تعداد و حجم جمعيت براي اولين بار پس از انقلاب اسلامي در برنامه اول توسعه کشور به صراحت هدفگذاري شد. بر اساس اين برنامه کاهش نرخ باروري کل از 4/6 فرزند در سال 1365 بايد به 4 فرزند در سال 1390 برسد و نرخ رشد جمعيت نيز از 2/3 به 9/2 درصد برسد.



     


    به هدف رسيديم اما متوقف نشديم


    اما مجموعه اقدامات نظير قانون «تنظيم خانواده»، به کارگيري کليه روش هاي پيشگيري از بارداري، تبليغ همه جانبه ي رسانه اي براي«فرزند کمتر، زندگي بهتر» و قوانين محدود کننده و ضد ارزش دانستن خانواده پراولاد و. موجب شد تا دوره 5 ساله يعني 5 سال بعد از مصوبه نرخ باروري کل در سال 1371 به عدد 4 برسد و اهداف برنامه اول توسعه در همان انتهاي برنامه يعني سال 1371 محقق شود.


     از اين رو بايد با اتمام برنامه 5 ساله وتحقق هدف، اقدامات کنترل و کاهش جمعيت متوقف و سياست هاي تثبيتي اجرا مي گرديد، اما بدون در نظر گرفتن تحقق هدف و بدون آينده نگري جمعيتي ، لايحه اي دائمي براي سياستگذاري در راستاي کاهش جمعيت در سال 72 در مجلس شوراي اسلامي  تصويب شد که تنبيهات سخت گيرانه اي براي خانواده داراي 4 فرزند و بيشتر تعريف نمود.


    عدم رصد و بازنگري سياست هاي جمعيتي موجب شد تا درانتهاي دهه80 نرخ باروريِ کل پايين تر از حد جايگزيني قرار گيرد. با ادامه سياست هاي کاهش جمعيت ، نرخ باروري کل از 4 فرزند در سال 1371 به 1/2 در سال 1379 رسيد که در واقع خط قرمز جمعيتي بود ، اما هيچ توجهي به آن نشد.


     سياست هاي کاهش جمعيت همچنان ادامه يافت. طوري که نرخ باروري در سال 90 به 7/1 رسيد. اين کاهش شديد در جهان بي سابقه بود بدين جهت مجامع بين المللي از آن تعبير به «انقلاب» نمودند. زيرا اين تحول جمعيتي در کشورهاي توسعه يافته که مبدع و مروج کاهش جمعيت بوده اند در بازه زماني 100 تا 150 سال اتفاق مي افتد اما در ايران در يک بازه 15 ساله اتفاق افتاد!



     


    ايرانِ سالخورده


    همه اين اتفاقات در حالي درباره موضوع مهم جمعيت در حال وقوع است که آمارها مي‌گويد تا 20سال آينده ايران کشوري سالمند و پيرترين کشور دنيا در منطقه خواهد بود. کميسيون تازه تاسيس جمعيت در مجلس يازدهم نيز اعلام کرده است که اگر از پنجره جمعيتي فعلي عبور نکنيم بايد اوج گيري بحران سالمندي در ايران از دهه 1430 را شاهد باشيم. آن هم در شرايطي که هنوز زيرساخت‌هاي کشور براي جمعيت سالمند آماده نيست.


    کيانوش جهانپور؛ سخنگوي سابق وزارت بهداشت روز گذشته در صفحه شخصي خود در توييتر، توييت مليندا گيتس درباره ايران را بازنشر و ترجمه کرد. اگرچه جهانپور اين توييت را به عنوان يک موضوع نگران کننده بازنشر کرد اما واکنش و نظرات افراد به اين توييت گوياي اين بود که اين روزها فقط طرح مسئله چاره‌ساز نيست و بايد دنبال راه‌حل بود.


    عده زيادي از کاربران شرايط اقتصادي را عامل اين کاهش و رکورددار شدن عنوان کرده بودند. کساني که مي‌گويند مطمئن نيستند در صورت فرزندآوري بتوانند از پس هزينه‌هاي آن در شرايط اقتصادي کنوني بربيايند.


    اما عده ديگري هم هستند که در خم اول اين ماجرا مانده‌اند و فراهم نبودن امکانات براي ازدواج را عامل کاهش نرخ مواليد بيان کردند. اگرچه اين فراهم نبودن امکانات از قبيل مسکن، شغل و معيشت باز هم به وضعيت اقتصادي برمي‌گردد.


    حالا درحالي که هنوز هم اسناد بالادستي و قوانين مربوط به افزايش جمعيت، تسهيل ازدواج و فرزندآوري بر زمين مانده است، يک بار ديگر آمارها اعلام کردند که ما همچنان در مسير درستي از نظر جمعيتي قدم برنمي‌داريم.


    انتهاي پيام/


      






مشخصات

تبلیغات

محل تبلیغات شما

آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین ارسال ها

عکس آقای خامنه ای

آخرین جستجو ها

بهترين مطالب خواندني از احمدرضا Jennifer برنده گاه و بي گاه خبر Charles Bob Emily HSE gaz تعمير موبايل - آوافيکس دل نوشته